Przepływ(y)

1113 kilometrów biegu od źródeł po ujście Wisły – wyczyn ultramaratoński i doświadczenie podporządkowane literackiej pracy Małgorzaty Lebdy, w rok od tej przygody rezonuje w całkiem nowy sposób. Wyobraźnia zaczęła się usamodzielniać wobec bodźców, które przed rokiem wprawiły ją w ruch. Również fotograficzne zapisy biegu, jego otoczenia i samej rzeki, autorstwa Rafała Siderskiego, w retrospektywnym oglądzie odrywają się od obserwowalnych faktów a funkcją obrazów coraz wyraźniej staje się budowanie mitu, raczej niż zdawanie sprawy. W interakcji z rzeką, ciałem, przestrzenią i sobą nawzajem, pojawiły się wątki, które oboje, Lebda i Siderski, przez ostatni rok rozwijali autonomicznie.

Narracje konstruowane na potrzeby wystawy – ta wizualna i tekstowa – nie są ostateczną wersją opowieści o poezji lub procesie usytuowanego cieleśnie doświadczania jako elemencie literackiej praktyki. Tym bardziej nie są to narracje o rzece. To raczej robocze i równoległe wobec siebie próby podsumowania trwających nadal, subiektywnych procesów, uruchomionych dzięki towarzszyszeniu rzeki. Refleksja dokonywana z dzisiejszej pozycji jest kolejnym ćwiczeniem z uważnego współistnienia z Wisłą, w którym każdy z bytów, wchodzących ze sobą w interakcje, ma zagwarantowaną przestrzeń do tego, by istnieć autonomicznie – by być, czym chce. Również w tym aktualnym układzie odniesień nikt nie uzurpuje sobie prawa do tego, by definiować sens rzeki, dokonywać prób jej literackiego czy wizualnego opisu, podporządkować tekstowi. Wisła, obecna w opowieści jedynie pośrednio, rezonuje w wyobraźni i wrażliwości tych, którzy zdecydowali się z nią współistnieć i w jej towarzystwie uruchomić proces uważnego doświadczania.

Kurator wystawy: Michał Sita

Aranżacja: Anna Pilawska-Sita

Tekst cytowany na wystawie ukazał się pierwotnie w „Piśmie. Magazynie opinii” w 2021 roku jako część multimedialnego eseju „Czytanie wody: Wisła” / Projekt „Czytanie Wody: Wisła” był organizowany wspólnie z Fundacją Pismo.

Małgorzata Lebda (ur. 1985), poetka, dorastała w beskidzkiej wsi Żeleźnikowa Wielka. Autorka sześciu książek poetyckich, w tym nagradzanych tomów Matecznik, Sny uckermärkerów (Nagroda Literacka Gdynia 2019) i Mer de Glace (Nagroda im. Wisławy Szymborskiej 2022). Doktorka nauk humanistycznych i sztuk audiowizualnych. Ultramaratonka. We wrześniu 2021 roku przebiegła dystans 1113 kilometrów, od źródeł rzeki Wisły do jej ujścia do Bałtyku (literacki i wizualny reportaż Czytanie wody: Wisła publikowany był na bieżąco w „Piśmie” w 2021 roku). Pracuje nad debiutem prozatorskim. Instagram: @malgosia_lebda.

Rafał Siderski (ur. 1984). Artysta wizualny zajmujący się głównie fotografią. Ukończył studia magisterskie w Instytucie Twórczej Fotografii w Opavie, gdzie obecnie pisze doktorat. Jest częścią inicjatywy albom.pl zajmującej się digitalizacją i pracą na archiwach fotograficznych oraz założycielem stowarzyszenia Rava.Stories zajmującego się promocją fotografii. W 2019 roku wydał książkę Wyjedź Zostań. W wolnym czasie „dokądś” jedzie lub jest „gdzieś”. www.rafalsiderski.com, Instagram: @rafal.siderski.

Wystawie towarzyszy publikacja w języku polskim i angielskim:

Rafał Siderski, Małgorzata Lebda. Dopływy, drgania, powidoki i pieśni na brzegach

Fotografie: Rafał Siderski

Poemat: Małgorzata Lebda

Projekt graficzny: Ania Nałęcka-Milach

Wydawnictwo Warstwy, Wrocław

ISBN: 978-83-67186-25-4